İnternette siberseks ve eşlerin sadakatsizlikleri nasıl oluşuyor?

İnternet siberseks ve sadakatsizlik makalemizi Psktr. Yard. Doç.Dr. Caner Karaçay sizler için yazdı.

İnternetin 1990’ların ortasından itibaren giderek artan bir şekilde kullanılmasıyla birlikte diğer insanlara ve her türlü bilgiye ulaşım hayal edilemeyecek düzeyde kolaylaşmıştır. Bu kolaylığın olumlu yönleri olsa da bazı bireylerin internet kullanımının süre ve içeriğini kontrol edememesinin sosyal,mesleki ve kişisel yaşamlarını olumsuz etkilediği vurgulanmaktadır. İnternetin patolojik kullanımı kişilerarası ilişkilerin yanı sıra evlilik ilişkisini de etkilemektedir. Özellikle eşlerden birinin internet üzerinden ilişki (siber-ilişki) içinde olması evlilik dışı ilişkilere yeni bir boyut kazandırmaktadır. İnternet üzerinden ilişkiler yoluyla sadakatsizliğin gerçekleşmesi ile sadakatsizlik arasındaki ortak alan evlilik dışı bir kişi, gizlilik ve fanteziyi içermektedir. İnternet ilişkilerine özgü olan çiftin nadiren karşılaşmasıdır. Cinselliğin internet üzerinden ifade edilmesinin cazip tarafı erişilebilirlik, anonimlik ve maliyetinin azlığıdır.

Siberseks bağımlılığı da benzer şekilde kimliğin saklı tutulabilmesi (anonimlik), uygunluk ve kaçış ile açıklanmaktadır. Ayrıca uzun süreli bir ilişkide zaman içinde kurulan özel düşünce, duygu ve sırların paylaşımına dayalı akınlık internet ilişkilerinde de hızla kurulmaktadır. Aynı ilgileri paylaşan kişiler birbirlerini hızla bulmakta aynı hızda da kopabilmektedir. İnternet üzerinden cinselliğin duygusal bağlanmayı kolaylaştırdığı, gerçek ilişkiden uzaklaştırdığı, kadınlar daha fazla önemsese de kadın ya da erkek olmanın bu eylemlerin ilişkiye getirdiği yükü değiştirmediği belirtilmektedir. Yakın ilişki içindeki eşlerden birinin internet üzerinden yürüttüğü erişkin sohbet odalarında gezinme, cinsel içerikli erişkin sitelerine üye olma, sohbet odasında flört, siberseks, çevrimiçi romantik ilişki kurma gibi farklı düzeylerde aktivitelerin anlamı hem kişinin kendisi hem partneri hem de ruh sağlığı alanında çalışanlar için oldukça muğlak olabilmektedir.

Tanımlama

Sadakatsizlik (infidelity) bağlı olma taahhüdünde bulunulan ilişkinin dışında,çiftin ilişkisine zarar verecek ve ilişkideki yakınlığı olumsuz etkileyecek hertürlü duygu, düşünce ve davranış olarak tanımlanır. Çiftin paylaştığı ve başkalarına açık olmayan bir duygusal yakınlık düzeyi vardır. Dolayısıylasadakatsizlik büyük oranda eşlerin birbirleriyle olan anlaşmalarına bakış açılarıve bu anlaşmayı ne zaman tehdit altında olarak tanımladıklarına bağlıdır.Bireylerin çevrim içi sadakatsizliği sadece cinsellikle sınırlamadığı duygusalkısmının sanılandan daha önemli olduğu bildirilmiştir. İnternetle bağlantılı sadakatsizlikte gizliliğin temel unsur olduğu kabuledilse de tanımı ve tedavisi tartışmalıdır. İnternet ilişkileri kişinin evi yada iş yerinin gizliliği içinde yürütülebilir. Kişi kimliğini tümüyle gizleyebilir yada çarpıtabilir. İlişki gece ya da gündüz her hangi bir anda, çok fazla çabaharcamaksızın, kişinin günlük yaşamını çok da fazla etkilemeden sürdürülebilir. İnternetteki ilişkisini gizlilik içinde yürüten eş biri yaklaştığında hızlaekranı değiştirir, posta kutusunu boşaltır ya da yazışmaları siler. Öte yandansilinmeyen e-postalar ya da sohbet odasındaki yazışmalar nedeniyle eşine yakalanır.

İki kişi internet üzerinden etkileşime girdiğinde konuşma genellikle koşulsuz destek ve rahatlama içerir. Eşleriyle ilişkilerinde yoksunluğunu çektikleriheyecan, romantizm ve ihtiras fantazilerini sunabilir. Bireyler evlilik içindekiçatışma ile başa çıkmaya çalışmak yerine “gerçek” konulardan kaçmak içinsiber-ilişkiyi kullanır. Siber-çift bir diyaloğu sürdürecek kadar klavye kullanmaktan öte enerji harcamaksızın birbirlerini destekleyen ve besleyen bir çifthaline gelebilir. Üçüncü bir şahsın elektronik yolla zedelenen duygulara anlayış ve yatıştırma sunması çözümlenmemiş konularla ya da eşe karşı duyulanifade edilememiş öfkeyle başa çıkmanın bir yolu haline gelebilir.

İnternette Sadakatsizlik Türleri

Siber-ilişkiler yelpazesinin bir ucunda çoğu erişkin için tipik olan basit merak,diğer ucunda ise seks ya da ilişki bağımlılarına özgü olan obsesif tutulum yeralır. İnternet ilişkisi delicesine tutulmayla başlar, giderek soğuyarak ara sırailgilenmeye geriler. Çoğu kişi internete bir ilişki yaşamak amacıyla girmemektedir. Siber-ilişkiler genellikle masum niyetlerle başlar. İnsanlar birsohbet odasına girerek ya da kullanıcılar grubuna katılarak ortak ilgilerinikonuşmaya başlarlar. Müphem bir güç, anında tatmin ve neredeyse evrenselolan ilginç, çekici ve arzulanır olma isteği bir araya geldiğinde internet kullanıcısı kendini bir anda hızla gelişen ve ivmesi kontrol edilemeyen bir ilişkiiçinde bulabilir. Gizlilik ve anonimlik sayesinde kadınlar keşfedilmedenfarklı düzeylerde internet ilişkilerine zannedilenden çok daha sık katılmaktadır.

a) Siber-Flört: Siber-flört sohbet odalarında, haber gruplarında ya da anında mesajlaşmaylayürütülen çevrim içi sohbet şeklinde olabilir. Eşlerden biri eşiyle zaman geçirmek yerine siber-dostlarıyla sohbet etmek için internete girmeye başladığında çift için sorun başlar. İlişki beklenmedik şekilde, şans eseri hattasonucunu düşünmeksizin dikkatsizce gelişmiştir. Flörtün anonimliği,anında gerçekleşmesi ve kolayca erişilebilmesiyle çevrim içi cinsellik ve romantik temaslar çok sıklaşmıştır. Geleneksel flörte göre çok daha hızlı bir şekildeyoğunlaşır. Cinsel davranışlara atıfta bulunan doğrudan ve aşikar yorumlaraşırı cinsel uyarılmaya neden olarak kolayca masumane flört ile açık cinseletkileşim arasındaki çizginin aşılmasına neden olabilir. Flört aşılması düşünülmeyen bir sınır varlığını ima eder. Siber-uzayda ise bu tür sınırlar yoktur.Bunun yerine yaratıcı cinsel dürtülere hiçbir direnç göstermeyen, sınırları belliolmayan psikososyal bir boşluk söz konusudur. Flört her iki tarafın da farkına varamadığı bir hızla açık cinsel etkileşim haline gelebilir.

b) Siber-Seks: Kişi eşiyle cinsel doyuma erişmek yerine cinsel doyum için internete giriyorsabuna siber-seks denebilir. İnternet aracılığıyla iki ya da daha fazla kişinin birbirine cinsel uyarılma bazen de cinsel doyuma ulaşmak amacıyla cinsellikiçeren mesajlar göndermesi olarak da tanımlanmaktadır.

c) Siber-İlişki: Duygusal bir ilişkinin internet üzerinde yaşanmasıdır. Zamanlarının büyük kısmını birbirlerini düşünerek ve yazışarak geçirirler. Bir adım daha ataraktelefonla konuşmaya başlayabilir, birbirlerine coğrafi olarak yakınlarsa biraraya gelmeye bile karar verebilirler. İlişki zaman içinde gelişir. Duygusalaçıdan yoğun olabilir, cinsel ilişkiyi içerebilir ya da içermeyebilir. Romantikdeneyimler daha çok kişilerin yaşamlarındaki geçiş dönemlerinde ortaya çıkarve onları yeni duruma ya da yeni bir gelişim evresine uyum sağlama mecburiyetinden uzaklaştırmayı amaçlar. Aşık olma kişilerin hayatta yaşayabileceklerien yoğun duyguların ortaya çıkmasına neden olur. Ancak bu düzeyde birduygu yoğunluğu kalıcı değildir. Çok şiddetli ve olumlu bir deneyim olmaklaberaber, duygu yoğunluğunun büyük kısmı yeni ve alışılmamış olmasındadır. Bu yenilik azaldıkça ve ilişki normal rayına oturmaya başladıkça heyecan giderek azalır ve ilişki ya daha süreğen bir etkileşime dönüşür ya dasonlanır. Aynı örüntü, “fantazilerin her zaman gerçekten daha iyi olması nedeniyle” ihtiras ve yoğunluğu geleneksel sadakatsizlikten daha uzun sürebilmesine karşın internet sadakatsizliği için de geçerlidir. Bir yandan da internet üzerinden kurulan ilişkilerin olumlu kişiler arasıetkileşime ve sağlıklı romantik ilişkilere zemin hazırladığı belirtilmektedir.

Ancak aynı zemin sadakatsizliği de kolaylaştırmaktadır. Romantik ilişki arayışısiberuzayın en gözde aktivitesidir. Öte yandan internet üzerinden gelişensadakatsizliği keşfeden eşin hissedebileceği korku, kıskançlık gibi duygularıtanımlaması da zordur çünkü tepki eşin hiç karşılaşmadığı birine yöneliktir.

İnternette Sadakatsizlikle Bağlantılı Unsurlar

İnternet sadakatsizliği tipik olarak internet çiftin yaşamına girmeden önce devar olan bir sorunun belirtisidir. İnternette sadakatsizlikle ilişki olan ya daortamı hazırlayan etmenler farklı düzeylerdedir.

a) Anonim Olma: Siber-uzayın gizliliği mahrem duyguların kolayca paylaşımına olanak verir,daha serbestçe ve açık hissedilmesini sağlar. Kullanıcılar dış görünüşlerindensıyrılıp olmak istedikleri kişiye dönüşebilirler. Sosyal koşullarını kendi belirleyen kişi, sosyal ve cinsel alışverişleri için de kurallarını kendi koyar. Böylece eşi tarafından yakalanma korkusu duymadan gizlice erotik sohbetlere girmesimümkün olur. Bir diğer unsur internetin her an ulaşılabilir olmasıdır.

Evde, okulda, iş yerinde bir tıkla istenen içeriğe kolayca ulaşılır. Üçüncüsü deücret ödemeden her türlü paylaşımın açık olmasıdır. Cooper ve arkadaşlarıtarafından yapılan bir çalışmada katılımcıların %70’i cinsel amaçlarla çevrimiçi harcadıkları zamanı diğerlerinden gizlediğini belirtmişlerdir.

b) Yansıtma: Yazılı bir mesajı okurken, kimi zaman bilinç dışı da olsa kişinin kendi beklentilerini, isteklerini, kaygılarını ve/veya korkularını yazdıklarına yansıtma eğilimi vardır. Okunan mesaj yazanın beklenti, kaygı ve isteklerini yansıtır; okuyan da anlamı çarpıtabilir. Herkesin yaşamlarının erken çağlarında gelişen,özellikle de ebeveynleri ve kardeşleriyle geçmiş ilişkilerinden edindiği düşünce,duygu ve davranış örüntülerini güncel ilişkilerinde yineleme eğilimi vardır. Bu geçmiş ilişkilere dayanarak insanların ilişkiler içinde nasıl davranmalarının beklendiğine dair modeller ya da şablonlar, yani sosyal ve cinselsenaryolar oluşturulmuştur. İlişkileri şekillendiren gereksinimler, istekler,korkular ve umutlar hakkındaki temel izlenimlerin yanı sıra, bu ilişkileriniçinde kişinin kendi hakkındaki imgeleri de bu şablonların birer parçasıdır.

Whitty ve Carr; Winnicott’un nesne ilişkileri teorisinden yararlanarakbilgisayarın kendilikle kendilik olmayan arasındaki sınırda bir nesne olduğunubelirtirler. Siber-uzay gerçek bireylerle fantazi bireylerin arasındaki alan olup bilgisayarla transferansın kullanıcının zihninin makine tarafından yaratılan“siber-uzay” ile bütünleşmesine yol açması olasıdır. Siber-uzay aslında birpsikolojik boşluk, kişinin intrapsişik dünyasının bir uzantısıdır. Bilgisayarlarkendilik ile diğerleri arasında, özdeşimler, kısmi özdeşimler, içselleştirme veiçe atımların etkileşime girdiği, geçici bir ortam yaratırlar. Bu kullanıcılarınsiber-uzayda karşılaştıkları başkalarına tepki verme biçimlerini açıklayabilir. E-posta, sohbet odaları ve haber grupları yoluyla, yalnızca yazışmayla iletişimson derece muğlak bir ortama neden olur. Başkaları görülmez ya da duyulmaz;onlar yalnızca her türlü transferans tepkisine açık birer gölge, bir perde ya da arka zemin gibidir.

c) Kendiliğin Ayrışması

Ayrışma bir ilişki içindeki her bireyin bağımsızlığı ile bağlılığını denge içindehissetmesidir. Bazen eşlerin bu dengeyi ancak bir üçüncü ile sağlayarak varolan ilişkideki gerilimi azaltması söz konusudur. İnternet sadakatsizliğibireyin bir eş bulacak kadar olgun olduğunu ancak yakın olma kapasitesinin yeterli olmadığını gösterebilir. Bazı kişiler kendine romantik bir eş ararama ilişki kurulduktan sonra hissettiği baskıyla duygusal açıdan başa çıkamaz.

Böyle kişilerin yakınlaşmayla sorunları olabilir ve/veya kırılganlıklarındankorkabilirler. Kısmen ayrımlaşmış, tümüyle bireyselleşmemiş ya da büyükoranda ayrışmamış olabilirler. Ayrışma kişinin önce annesinden sonra da diğerlerinden ayrı bir insan olduğunu idrak etmesiyle başlar. Bireyselleşme birçocuk ya da erişkinin kendine özgü niteliklerini edinmesi ve bunlara değervermesiyle gelişir.

Sadakatsizliğin etkisi genelde çok yönlüdür:

1) eşi tarafından kontroledilme duygusuna ve baskı kurulmasına karşı çıkma,

2) eşi cezalandırma,yoksun bırakma, incitme ya da üzerine çıkma isteğinin tatmini,

3) evlilikiçinde yakınlaşmadan kaçınırken bunu internette arama (ya da bulma),

4)evlilik dışı ilişkisini evlilik için stratejik bir tampon olarak kullanma ya dabunun tersi.

Düşük düzeyde ayrışma olduğunda cinsel tek eşlilik karşılıklışantaja dönüşerek her iki tarafın da kaybeden olduğu bir ilişkide çözümlenemeyen otonomi sorunları kontrol kavgalarına ve isyankar evlilik dışı ilişkilereyol açmaktadır. İleri düzeyde ayrışmış çiftlerde ise tek eşlilik eşlerin her ikisinin de kendilerini birbirlerine borçlu hissetmeden paralel vaatlerde bulunmasına dayanmaktadır. Bağıtlanmanın tarafı eş değil, kişinin kendisi olup eş ise tanık ve ikincil yararlanıcıdır.

d) Üçgenleşme

Bağımsızlık gereksinimi ile yakın olma gereksinimi arasındaki dengenin kurulamamasından kaynaklanmaktadır. İnternet üçgenin bir noktasını oluşturarakgerilime geçici bir çıkış sağlar. Her türlü ilişkide kişi yakın olma ve bağımsızlık ihtiyacını dengelemeye çalışırken kaygı yaşayabilir. Çift ne kadar kaynaşmışsa her ikisini de tatmin edecek bir dengeye erişmek o kadar güç olur.

Ne kadar yakın ne kadar uzak olunacağını düzenleme çabasının neden olduğukaygı üçgenleşmeye yol açabilir. Üçgenleşme duygusal enerjinin üçüncü birşahıs, yer ya da nesneye aktarılması durumudur. Enerjinin sarfedildiği şey iş,kahvehane, bir çocuk, evlilik dışı bir ilişki ya da internet olabilir. İnternetarkadaşlık, cinsel doyum, şefkat ve/veya bir macera şansı verebilir. Bu tür birüçgenleşmede eşler arasında ilişkide var olan gerilimle internet yoluyla başaçıkma konusunda sözsüz ya da gizli (bazen de açık) bir antlaşma vardır.Schnarch evlilik dışı bir ilişkideki üçgenleşmenin sıklıkla üçgenleşmişbir geniş aile sistemi bağlamında var olduğunu belirtir. Ailenin çözümlenmemiş temel sorunlarının bir sonraki neslin çocukluk çağı deneyimleri, süregiden etkileşimler ve güncel ailevi durumlar yoluyla nesilden nesile aktarılmasıylaevlilik dışı ilişkilere zemin hazırlanabilir.

e) Yakınlık Konusu

Yakınlık kendisiyle yüzleşme ve kendini eşine açmayı içerir. Ayrımlaşma düzeyi evlilikte yakınlığın düzenlenmesinde belirleyici rol oynar. Siber-ilişki gerçekyakınlaşmayı sağlayacak kendisiyle yüzleşme ve kendini açığa vurma bakımından görece zayıf bir uyarandır. Esasen internetin temel çekiciliği herhangi birrisk, yakalanma ya da tanınma olasılığı olmadan duygusal temas kurma nosyonudur. Siber-ilişkinin çekiciliği bir yandan “eşin kişinin yaşamında vazgeçilmez hale gelmesini” önlerken bir yandan da bir temas sağlamasıdır. Hayalkırıklığı ve çatışma ile yüzleşmeden kaçınmak için internetin çağrısı vazgeçilmez hale gelir.

f) İletişim Sorunları

İnternet açık, doğrudan ve kişiye odaklı bir iletişimi engelleyebilir. İnternetüzerinden gelişen sadakatsizlik çiftin duygularını birbirlerine iletme beceriksizliğinin sonucu olabilir. Aynı zamanda çiftin birbirlerinin gereksinim ya da ilgilerine katlanamadığı veya sorunları birlikte çözecek sözel becerilere sahip olmadığını da gösterir.

g) Orta Yaş Krizi

Sadakatsizliği tetikleyen üç ayrı orta yaş krizi tanımlanır. İlkine “Boş YuvaKrizi” denir ve son çocuk büyüyüp evden ayrıldığında ortaya çıkar. Çocuklarbüyümüştür ve artık çiftin birbirlerine ve evliliklerinin kalitesine bakmasıgerekir. İkincine “Zirveye Erişmek” denir. Bu kriz kişilerin mali ve kariyerhedeflerinin zirvesine eriştiğinde ve bundan sonra daha fazla yükselemeyeceklerine inanmasıyla ortaya çıkar. Pittman  tanımladığı üçüncü krize“Yaşamın Gerçekleri” adını vermiştir. Aniden yaşamın gerçeklerinin farkınavarma orta yaştan önce ya da sonra olabilir ama sıklıkla evlilik dışı aktiviteleritetikleyenlerden biridir. Evlilik süreci içinde bir noktaya gelindiğinde insanlarbirkaç acı gerçekle yüzleşir. Mükemmel değildirler; eşleri mükemmel değildir.Bu farkına varış şiddetli anksiyete ya da derin depresyona da neden olabilir.Kişiler o an bu duygularını rahatlatır gibi görünen çözümlere giderler. Hızlıçözümlerden biri yeni bir aşk bulma, yeni ihtimaller içeren bir gelecek duygusunu yeniden kazanmadır.

h) İnternet Bağımlılığı

Young  internet bağımlılığını sarhoş edici bir madde içermeyen davranışsalbir dürtü kontrol bozukluğu olarak tanımlar. Siber-bağımlıların % 53’ündeciddi ilişki sorunları olduğunu bildirmiştir. Bağımlılar giderek yaşamlarındakikişilerle daha az birlikte olarak zamanlarının büyük kısmını tek başlarına bilgisayarın karşısında geçirmeye başlar. İnternet kullanımı evlilik ve aileyle ilgilisorumluluk ve görevleri engellediği için en fazla evlilikler etkilenir. Böyledurumlarda kişi çevrim içi ilişkiler kurabilir; bunlar da giderek eş ve/veya çocuklarla geçirilen zamanı çalmaya başlar. Bağımlı eş kendini sosyal açıdanyalıtır ve eskiden çiftin birlikte yapmaktan zevk aldığı akşam yemeği, seyahatya da sinema gibi tipik etkinliklere katılmayı reddeder. Bunun yerine siberuzaydaki dostlarını tercih ederler. İnternette romantik ve cinsel ilişki kurabilme imkanı gerçek yaşamdaki çiftin ilişkini daha da sallantılı hale getirir. Eşinternet gezginine daha fazla yanıt vermesi için uyguladığı baskıyı artırırken gezgin evlilikten duygusal ve sosyal olarak çekilmeye devam eder ve yeni keşfettiği çevrimiçi ilişkilerini sürdürebilmek için daha fazla çaba harcar.

İnternet İlişkisinin Olumsuz Sonuçları

İnternet ilişkileri aldatılan eşin terkedilmiş hissetmesine neden olur. Eşinbilgisayar başında geçirdiği süre giderek daha fazla yalnızlık, gücenme, güvensizlik, cazibesiz hissedilmesine yol açar. Özellikle ev ortamında gerçekleştiğinde güvensizlik daha da belirgin olmaktadır. Aldatılan eşin kıskançlık vegüvensizliği tetiklenmektedir. İnternet ilişkisinin keşfedilmesi eşler arasında uzaklaşma, tepkisellik, yanıtsızlığa yol açabilir. Schneider’ın  çalışmasında eşlerinin siberseks davranışlarını izleyen kadın ve erkeklerin incinme,terkedilme, yalnızlık, utanç, aşağılanma, korku, kızgınlık, kıskançlık, küçükdüşme, kendilik değerinde azalma gibi güçlü duygular yaşadıkları belirlenmiştir. Cinsel yetersizlik, kendini çirkin ya da cazibesiz hissetme de diğer duygulararasındadır. Şiddetli depresyon ve intihar girişimi de söz konusudur.

Çalışmalar duygusal sadakatsizliğin kaygı, endişe, şüphe, tiksinme ve kıskançlığa yol açarken cinsel sadakatsizliğin incinme, üzüntü, red, kızgınlık veihanet gibi sonuçlara yol açtığını göstermektedir. Ayrıca evlilik dışı birilişkinin keşfedilmesi aldatan eşe yönelik hiddetle depresyon, utanç, mağduri yet, güç yitimi, vazgeçme gibi duygular arasında dalgalanmalar olmaktadır. Bu belirtilerin çoğu travma sonrası stres bozukluğuna benzemektedir.

Tedavi Çeşitleri

Gizli internet etkileşimleri evlilikte çatışma, ayrılık veya boşanmayla ilişkilidir. Hertlein ve Piercy’nin çalışmasında terapistlerin internet sadakatsizliğini çiftin ilişkisindeki daha büyük bir sorunun bir parçası olarak gördükleri ortaya çıkmıştır. Terapistlere göre çiftin iletişim becerileri ve sınırlarıkadar birbirlerine olan taahhütleri de zarar görmektedir. Kızgınlık, suçlama,güvensizlik duyguları açığa çıkarken başlangıçta durumu sürekli inkar ederek,eşinin şüphelenmesini “onun deliliği, güvensizliği ya da baskı kurmak istemesi” olarak değerlendiren eşin, artık hiç bir dediğine inanılmaz. Biraz uzaklaşsabu yeniden internetteki faaliyetlerine dönüş olarak görülür. Şüphe içindekalan eş için durum genellikle dayanılmazdır.

İlk adım internetteki etkileşimin boyutlarının nereye kadar uzandığını anlamaktır. Ardından ayrıntılı olarak bunun anlamı ve etkilerinin araştırılması gerekir. Çevrim içi geçirilen zaman, yönelinen aktivitenin düzeyi, sadakatsizliğin tipi, aşaması belirlenmelidir. Kişinin sosyal destek ağının genişliği, sosyalyalıtımın olup olmaması ruhsal sorunların ortaya çıkması için zemin hazırlamaktadır. Krize müdahale ederken duygulardan çok davranışa odaklanmanın yararı, internet ortamındaki ilişkisini kaybeden eşin yaşadığı yas veçiftin duygusal uzaklaşmasının yarattığı gerginliklerin ele alınmasının gerektiğibelirtilmektedir. Kişinin kendisini internetteki ilişkisinde farklı tanıtıptanıtmadığı, bu yönlerini eşiyle olan ilişkisinde ortaya çıkarmasındaki zorlukları, evlilik ilişkisinde karşılanmayıp internet ilişkisinde karşılanan gereksinimlerinin ele alınması önem taşırken eşler arasındaki iletişimin yeniden kurulması, evlilik güveninin yeniden sağlanması ve yaşanılan deneyimin çift için farklıbir öyküye dönüşmesi müdahalenin diğer basamaklarını oluşturmaktadır.

Çiftin ilişkisinde sadakatsizliğin neden olduğu üçgenleşmenin ele alınması veduygusal sistemin dışına çıkarılması önem taşır. Ayrımlaşma derecesine göreaçık ve doğrudan iletişim sağlanarak ilişki içinde hem uzak hem de yakınkalma becerisinin artırılması gerekir. Aile ve sosyal örüntülerin açığa çıkarılması, sadakatsizliğin nesiller içinde geniş ailede taşıdığı anlamın belirlenmesiaçısından genogram bir araç olarak kullanılabilir.

Siberseks bağımlılığının tedavisinde ilk basamak internete ulaşımı azaltmak, sorun taşıyan ağlara erişimin kısıtlanmasını sağlamak ve siberseksin kullanıcının yaşamında önemli bir sorun olduğuna ilişkin farkındalığı artırmaktır. İkinci basamak psikiyatrik değerlendirme ve aile desteğini sağlayarakritueli bozmaktır. Kişinin bağ kurmayışı, sosyal yalıtımı, eşiyle sorunlarınıpaylaşamayışı, duygusal yakınlıktan kaçınması vurgulanarak bunların azaltılması hedeflenir.

Kompülsif siberseks tedavisinde de sorun oluşturan davranışın hastanın veailesinin yaşamındaki işlevi üzerinde odaklanılmaktadır. Kişiler çevrimiçicinsel eylemlerinin açığa çıkması, karşılaştıkları sorunların dayatmasıyla tedaviarayışına girebildikleri gibi cinsel işlev bozukluğu ya da nadiren başka birhastalık nedeniyle başvurduklarında da farkedilebilirler. Duygulanım ya daanksiyete bozuklukları eşlik edebilir. Aklından çıkaramama, ritüelleşme,kompülsif seks davranışı, yönetememe ve ümitsizlik birbirini izleyen basamaklar halinde ilerler. Kompülsif davranışa göre tedavi seçenekleri de farklı olacaktır. Sosyal yalıtım ve parafilik özelliklerin eşlik ettiği durumlarda tedaviyasal sorumlulukları da gündeme getirebilir. Çoğu sorunu önemsizleştiripinkar eğilimindedir. Kompülsif davranış kaygıyla baş etmek, yalnızlık ya dadepresyondan kurtulmak, doğrudan ya da dolaylı yoldan öfke ve hayal kırıklığını ifade etmek ya da kırılgan benliği onarmak gibi bir işleve yönelik olabilir.

Travma yaşantılarının katkısı da göz ardı edilmemelidir. Eşlik eden diğerbağımlılık davranışları da göz önüne alındığında kompülsif seks davranışınıntedavisi klasik koşullamadan bilişsel davranışçı terapilere, bağımlılık tedavisi,aile tedavisi ve psikiyatrik ilaç tedavisine uzanan geniş bir yelpazede ele alınabilir. İnternet bağımlılığının tedavisinde belirtilen seçeneklerin çoğu yukarıdaele alınan özgül sorunlar gözönüne alınarak uygulanabilir.

Sonuç

İnternet kullanımıyla gündeme gelen siberseks bireylerin yaşamında sorunoluşturdukça karşımıza yardım arayışı olarak gelmektedir. Hem eşlik edenruhsal hastalıklar hem de yol açtığı psikososyal sorunlar nedeniyle konuyailişkin farkındalığın artması, tanısal özelliklerin ve ayırt ediciliğinin belirlenmesi, önerilen tedavi seçeneklerinin etkinlik ya da özgüllüğünün sınanmasıönemli görünmektedir. Siberseksin ilişkilerine etkisini yaşayan ve on yıl önceolmayan bir ilişki biçimi karşısında bir dayanak arayan bireyler içinklinisyenlerin bu durumu tanımaları ve uygun müdahalede bulunmaları önemtaşımaktadır.